Protez Diş Tedavisi (Sabit ve Hareketli Protezler)

Protez Diş Tedavisi Nedir?

Protez tedavisi, çeşitli nedenlerle kaybedilen dişlerin ve çevre dokuların işlevini, konuşmayı ve estetiği yeniden kazandırmayı amaçlayan diş hekimliği alanıdır. Eksik dişler yalnızca görünümü etkilemekle kalmaz; çiğneme verimini düşürür, kalan dişlere binen yükü artırır ve zamanla komşu dişlerin boşluğa doğru eğilmesine yol açabilir.

Protezler temel olarak iki grupta ele alınır: ağza sabitlenen ve hasta tarafından çıkarılamayan sabit protezler ile hastanın kendisinin takıp çıkarabildiği hareketli protezler. Hangi yaklaşımın uygun olduğu eksik diş sayısına, kalan dişlerin ve çene kemiğinin durumuna, ağız hijyenine ve genel sağlığa göre değişir; bu nedenle tedavi planı hekim muayenesi ile belirlenir.

Sabit Protezler Nelerdir?

Sabit protezler, doğal dişler veya implantlar üzerine yapıştırılan ya da vidalanan restorasyonlardır. Ağızda sürekli kaldıkları için doğal dişe yakın bir kullanım hissi sunar, çıkarılıp takılmaları gerekmez.

Sabit protezlerde zirkonyum, tam seramik (porselen) veya metal destekli seramik gibi materyaller kullanılabilir. Materyal seçimi; restorasyonun bulunduğu bölgeye, o bölgedeki çiğneme kuvvetlerine ve estetik beklentiye göre hekim tarafından yapılır.

• Kron (kaplama): Aşırı madde kaybı olan tek bir dişi örterek biçimini ve işlevini geri kazandırır.
• Köprü: Eksik dişin iki yanındaki dişlerden destek alarak aradaki boşluğu doldurur.
• İmplant üstü kron ve köprü: Komşu dişleri küçültmeye gerek kalmadan, çene kemiğine yerleştirilen implantlardan destek alır.

Hareketli Protezler Nelerdir?

Hareketli protezler, hastanın kendisinin takıp çıkarabildiği ve temizliği ağız dışında yapılan protezlerdir. Çok sayıda diş eksikliğinde veya sabit protez için yeterli diş ya da kemik desteği bulunmadığında tercih edilir.

• Total protez: Çenede hiç diş kalmadığında tüm diş dizisini yeniden oluşturur.
• Parsiyel (bölümlü) protez: Kalan doğal dişlerden kroşe adı verilen tutucularla destek alır.
• Hassas tutuculu protez: Metal kancalar görünmeden, kron yapılmış dişlerin içine gizlenen bağlantılarla tutunur.
• İmplant destekli hareketli protez: Az sayıda implanttan destek alarak özellikle alt çenede tutuculuğu belirgin biçimde artırır.

Sabit mi, Hareketli mi? Karar Nasıl Verilir?

Her iki protez türünün de kendine özgü avantajları vardır. Sabit protezler yüksek konfor ve doğala yakın bir his sunar; ancak yeterli diş veya implant desteği gerektirir. Hareketli protezler çok sayıda eksik dişi aynı anda tamamlayabilir, temizliği ve onarımı görece kolaydır; buna karşılık bir alışma dönemi gerektirir.

Muayenede eksik dişlerin sayısı ve konumu, kemik hacmi, diş eti sağlığı ve günlük alışkanlıklar birlikte değerlendirilir. Nihai karar tek bir formüle göre değil, bu değerlendirmenin sonucunda hastayla birlikte verilir.

Protez Tedavisi Kimler İçin Uygundur?

Bir veya birden fazla dişini kaybetmiş, dişlerinde ileri düzeyde madde kaybı bulunan ya da mevcut protezi eskimiş ve uyumu bozulmuş kişiler protez tedavisi için değerlendirilebilir. Yaş tek başına bir engel değildir; ağız dokularının ve genel sağlığın durumu daha belirleyicidir.

Diş eti hastalığı bulunan hastalarda önce periodontal tedavinin tamamlanması gerekir. Kontrol altında olmayan sistemik hastalıklar, ağız hijyeninin sürdürülemediği durumlar veya ileri düzeyde kemik kaybı bazı protez türlerini sınırlayabilir; böyle durumlarda hekim alternatif seçenekleri hastayla birlikte planlar.

ADEN Dental'de Protez Süreci Nasıl İlerler?

Ankara Çukurambar'daki kliniğimizde protez tedavisi, ayrıntılı bir klinik muayene ve gerekli görüldüğünde radyolojik görüntüleme ile başlar. Dişlerin, diş etlerinin ve çene kemiğinin durumu değerlendirilir; varsa çürük ve diş eti sorunları önce tedavi edilir.

Seans sayısı ve toplam süre protez türüne göre değişir; kesin akış, muayene sonrasında oluşturulan kişiye özel tedavi planında netleşir.

• Planlama: Uygun sabit ve hareketli protez seçenekleri, avantajları ve sınırlarıyla birlikte hastaya anlatılır.
• Ölçü ve tasarım: Klasik ölçü ya da ağız içi tarayıcı ile dijital ölçü alınır; çalışma laboratuvar aşamasına geçer.
• Prova: Renk, form ve kapanış ağız içinde denenir, gerekli düzeltmeler yapılır.
• Teslim ve kontrol: Protez teslim edilir; uyumun izlenmesi için kontrol randevuları planlanır.

Protez Sonrası Bakım ve Kullanım

Sabit protezler doğal dişler gibi günde iki kez fırçalanmalı, köprü gövdelerinin altı arayüz fırçası veya süper floss ile temizlenmelidir. Hareketli protezler her yemekten sonra durulanmalı, günde en az bir kez yumuşak bir fırça ve protez temizleyicisi ile yıkanmalıdır.

Hareketli protezlerin geceleri çıkarılarak dokuların dinlendirilmesi genellikle önerilir. Yeni proteze alışma döneminde konuşma ve çiğnemede geçici zorluklar normaldir; protezin vurduğu veya baskı yaptığı noktalar hekim tarafından kolayca düzeltilir. Altı ayda bir yapılan rutin kontroller, hem protezin hem de ağız dokularının sağlığını korumaya yardımcı olur.